ABD Başkanı Donald Trump, 29 Eylül 2026’da imzaladığı bir kararnameyle federal yürütme organının “yapay zeka” (Artificial Intelligence, AI) yerine “süper zeka” (Super Intelligence, SI) terimini kullanmasını istedi. Süper zeka kararnamesi yalnızca terminolojiyi değiştiriyor; yapay zekanın yasal tanımına dokunmuyor. Halkın tercihi ise şimdilik farklı: YouGov anketinde katılımcıların %53’ü “artificial intelligence” (yapay zeka) adını daha iyi buldu, %9’u “super intelligence” (süper zeka) adını.
Bu yazıda kararnamenin ne dediğini, neyi değiştirmediğini, ankette ne çıktığını ve içerik üreticileri için bunun ne anlama geldiğini resmî metne ve kaynaklara dayanarak özetliyoruz.
Süper Zeka Kararnamesi Ne Diyor?
Beyaz Saray’ın yayımladığı “Inaugurating the Era of Super Intelligence” başlıklı kararnamenin metnine göre:
- Yürütme organı, “yasaların izin verdiği azami ölçüde” “Artificial Intelligence” ve “AI” yerine “Super Intelligence” ve “SI” (Türkçe haberlerde “yapay zeka” yerine “süper zeka”) terimlerini kullanacak.
- Değişiklik resmî yazışmaları, kamuya dönük iletişimi, web sitelerini, raporları, politika belgelerini ve yasal nitelikte olmayan diğer belgeleri kapsıyor.
- Daha önce yayımlanmış yönetmelikler, başkanlık kararları, sözleşmeler, hibeler ve diğer tarihî belgelerin değiştirilmesi gerekmiyor.
- Kararname, SI ve AI terimlerini aynı yasal tanıma bağlıyor: ABD Kanunları 15. Başlık, 9401(3). Yani yasal olarak anlatılan teknoloji değişmiyor, yalnızca adı değişiyor.
- Bilim ve Teknoloji Başkan Yardımcısı’ndan 60 gün içinde, SI için federal bir tanım ve mevcut kanunlardaki AI atıflarına yönelik değişiklik önerileri içeren bir yasa taslağı istiyor.
Kararnamenin gerekçesi, ileri sistemlerin artık yalnızca “yapay zeka” olmadığı, yeni bir “süper zeka” dönemini temsil ettiği yönünde. Bu gerekçe kararnamenin kendi iddiasıdır; teknik bir ölçüte dayandırılmış değil.
Wiley hukuk bürosunun 2 Ekim 2026 tarihli değerlendirmesine göre kararname kapsamı değiştirmiyor, terminolojiyi değiştiriyor. Mevcut kanunlar, yönetmelikler ve sözleşmeler ancak ileride yeni bir işlemle değişirse değişecek.
Halk Ne Diyor? YouGov Anketi
YouGov’un 28 Eylül 2026’da, yani kararnameden bir gün önce yaptığı ankette “Bilgisayar zekâsı teknolojisi için hangisi daha iyi bir isim?” sorusuna 21.449 ABD’li yetişkin cevap verdi. Sonuçlar şöyle:
| Cevap | Oran |
|---|---|
| Artificial intelligence (yapay zeka) | %53 |
| Super intelligence (süper zeka) | %9 |
| Tercihim yok | %23 |
| Emin değilim | %15 |
İki nokta önemli. Birincisi, anket kararnameden önce yapıldı; imzalanmasına verilen bir tepkiyi ölçmüyor. İkincisi, YouGov sayfası ağırlıklandırma yöntemini ve hata payını belirtmiyor. Bu yüzden rakamları “ABD’li yetişkinlerin büyük çoğunluğu” diye değil, “ankete katılanların %53’ü” diye okumak daha doğru.
Newsweek’in aktardığına göre Trump, Truth Social takipçileriyle kendi anketini de yapmış ve 50.000’den fazla yanıttan %65’inin “super intelligence” (süper zeka) seçeneğini seçtiğini söylemiş. Bu bağımsız bir anket değil, kendi takipçi kitlesinin cevabı. İki sonucu birbirine eşit tutmak doğru olmaz.
Teknoloji Şirketleri Ne Yaptı?
Axios’un haberine göre Google, Anthropic, Meta, OpenAI, xAI ve Nvidia’nın liderleri “White House Accord on Super Intelligence” adlı bir metni imzaladı. Aynı habere göre bazı şirket temsilcileri SI terimini Başkan ve federal hükümetle konuşurken kullanacaklarını, ancak başka yerde yaygınlaşmasını beklemediklerini söyledi. Yani şirketlerin kendi ürün ve iletişim dillerinde SI’ya geçip geçmeyeceği henüz belli değil.
İsim Değiştirmek Neden Zor?
Bir adı resmî belgelerde değiştirmek kolay; günlük kullanımı değiştirmek zor. Platformun adı değişmesine rağmen “Twitter’da paylaştım” diyenler hâlâ var. Aynı mantık AI için de geçerli görünüyor: insanlar “ChatGPT’ye sordum”, “Claude ile yazdım” ya da “Gemini’den baktım” diyor. “Süper zekaya sordum” demek ise şimdilik alışılmış bir kullanım değil. Burada kullandığım örnekler genel gözlem; kullanım oranlarına dair bir veri değil.
Terimin kendisi de tartışmalı. Genel kullanımda “süper zeka” insan zekasını aşan sistemleri anlatır. Kararname ise SI’yı bugünkü AI sistemleriyle aynı yasal tanıma bağlıyor. Bu fark, adın neden tartışma yarattığını açıklıyor: ad büyük bir şey vaat ediyor, tanım ise değişmiyor.
Türkiye’deki İçerik Üreticileri ve SEO İçin Ne Anlama Geliyor?
Kararname yalnızca ABD federal yürütme organını bağlıyor. Türkiye’deki bir marka, ajans veya içerik üreticisi için bağlayıcı bir yanı yok. “Yapay zeka” Türkçe aramalarda kullanılan terim olarak duruyor; kararname Türkçedeki karşılığı konusunda bir şey söylemiyor.
“Süper zeka” ve “SI” terimlerinin Türkiye’de arama hacmini ölçmedim. Karar vermeden önce kendi Search Console verinize ve Google Trends’e bakmanız en sağlıklısı. Bu arada pratik bir yaklaşım şu:
- ABD kurumlarının resmî açıklamalarını veya kararnameyi aktarırken “süper zeka (Super Intelligence, SI)” terimini ilk geçtiği yerde açıklayın.
- Kullanıcıya dönük içeriklerde, kitlenizin arama yaptığı terimi, yani “yapay zeka” ifadesini koruyun.
- Kararname haberlerinde iki terimi birlikte kullanmak, hangi adla arayan kişiye ulaşabileceğinizi genişletir.
Yapay zeka araçlarını sosyal medya ve içerik üretiminde nasıl kullanacağınızı öğrenmek isterseniz Sosyal Medya ve Dijital Pazarlama Uzmanlığı Sertifika Programı sayfasındaki müfredata, tüm programlar için eğitimlerimiz sayfasına bakabilirsiniz.
Sonuç
Kararname, bir terimi değiştiriyor; teknolojiyi, yasal tanımı veya ABD dışındaki kullanımı değiştirmiyor. Yeni terimin tutup tutmayacağını zaman gösterecek. 60 günlük yasa taslağı süreci, SI’nın yalnızca resmî dilde mi kalacağını yoksa kanunlara mı gireceğini belirleyecek.
Sizce “süper zeka” tutar mı, yoksa birkaç yıl sonra “O kararnameyi hatırlıyor musun?” diye mi konuşacağız?
Sık Sorulan Sorular
Süper zeka kararnamesi nedir?
29 Eylül 2026’da imzalanan “Inaugurating the Era of Super Intelligence” başlıklı kararname, ABD federal yürütme organının resmî iletişimde “yapay zeka” (Artificial Intelligence) yerine “süper zeka” (Super Intelligence) terimini kullanmasını istiyor. Uygulama “yasaların izin verdiği azami ölçüde” yapılacak ve önceki yönetmelik, sözleşme ve tarihî belgeleri kapsamıyor.
Trump neden yapay zeka yerine süper zeka denmesini istedi?
Kararnamenin gerekçesi, ileri sistemlerin artık “yapay zeka”dan fazlasını temsil ettiği ve resmî dilin teknolojinin potansiyelini yansıtması gerektiği yönünde. Axios’a göre Trump ayrıca “artificial” kelimesinin teknolojiyi bir yalan gibi gösterdiğini söyledi. Bunlar kararnamenin ve Başkan’ın açıklanan gerekçeleridir; teknik bir ölçüte dayandırılmış değiller.
Kararname yapay zekanın yasal tanımını değiştiriyor mu?
Hayır. Kararname, SI ve AI terimlerini aynı yasal tanıma, ABD Kanunları 15. Başlık 9401(3)’e bağlıyor. Bilim ve Teknoloji Başkan Yardımcısı’ndan 60 gün içinde bir yasa taslağı isteniyor; bu taslak yasal tanımı değiştirmeyi önerebilir, ancak taslağın içeriği ve kabul edilip edilmeyeceği şimdilik bilinmiyor. Bugün değişen yalnızca terim.
Kararname Türkiye’yi veya özel şirketleri bağlıyor mu?
Hayır. Kararname ABD federal yürütme organı için yazıldı; Türkiye’deki kurumları, markaları veya içerik üreticilerini bağlamıyor. Wiley’in değerlendirmesine göre federal kurumlarla sözleşmesi olan şirketler, kurum belgelerindeki terim değişimi konusunda netlik isteyebilir. Türkçedeki “yapay zeka” ifadesi için ise bir düzenleme yok.
Amerikalılar yapay zeka yerine SI demeye başlayacak mı?
Bunu bilemeyiz. Şu an elimizde YouGov’un 28 Eylül 2026 anketi var: 21.449 ABD’li yetişkinin %53’ü “artificial intelligence” adını, %9’u “super intelligence” adını daha iyi buldu. Anket kararnameden önce yapıldı, bu yüzden kararnamenin etkisini ölçmüyor; ayrıca %23’ü tercihi olmadığını söyledi.
Süper zeka ile yapay zeka aynı şey mi?
Kararname açısından evet: SI, AI ile aynı yasal tanıma bağlanıyor. Günlük ve teknik tartışmada ise “süper zeka” genellikle insan zekasını aşan sistemleri anlatıyor. Bu yüzden terim, kararnamedeki yasal anlamıyla yaygın kullanımdaki anlamı arasında bir fark taşıyor ve tartışmanın bir kısmı bu farktan çıkıyor.
Bu karar SEO ve içerik üretimini etkiler mi?
Kararname Türkçe arama davranışına dair bir veri sunmuyor ve “yapay zeka” yerine “süper zeka” aramasının Türkiye’deki hacmini ölçmedim. En güvenli yol kendi Search Console ve Google Trends verinize bakmak. Bu arada kullanıcıya dönük içeriklerde “yapay zeka” ifadesini koruyup SI terimini ilk geçtiği yerde açıklamak makul bir yaklaşım.
Teknoloji şirketleri süper zeka terimini kullanacak mı?
Axios’a göre Google, Anthropic, Meta, OpenAI, xAI ve Nvidia liderleri “White House Accord on Super Intelligence” adlı metni imzaladı. Aynı habere göre bazı temsilciler SI’yı hükümetle konuşurken kullanacaklarını, ama başka yerde yaygınlaşmasını beklemediklerini söyledi. Yani şirketlerin kendi ürün ve iletişim dillerinde SI’ya geçip geçmeyeceği henüz belli değil.
